Duy trì tỉnh táo bằng cà phê - lợi ích hay tác hại?
08 Th5, 2024
•
Sức khoẻ hàng ngày
Mỗi ngày có hàng tỷ người vượt qua cơn buồn ngủ hoặc ca đêm nhờ vào việc uống cà phê. Đây được coi là chất kích thích phổ biến trên thế giới mặc dù có vị đắng và chát đặc trưng. Bên cạnh rất nhiều lợi ích nó cà phê mang lại thì vẫn tiềm ẩn những rủi ro về sức khỏe. Qua bài viết, cùng Sophie tìm hiểu chi tiết về lợi ích và tác hại của việc duy trì tỉnh táo bằng cà phê.Tại sao uống cà phê tại giúp tỉnh táo?Cà phê có chứa caffeine - chất kích thích hệ thần kinh trung ương có khả năng chống mệt mỏi và tăng mức năng lượng. Caffeine ngăn chặn các thụ thể của một chất dẫn truyền thần kinh gọi là adenosine. Đây là một chất dẫn truyền thần kinh giúp thư giãn não và khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ.Uống cà phê giúp bạn không thấy buồn ngủCaffeine giúp bạn tỉnh táo bằng cách kết nối với các thụ thể adenosine trong não mà không cần kích hoạt chúng. Điều này ngăn chặn tác dụng của adenosine, dẫn đến giảm mệt mỏi.Điều này làm tăng mức độ dẫn truyền thần kinh khác trong não bao gồm dopamine. Dopamine được biết đến như một hormone hạnh phúc từ đó tăng năng lượng, cảm giác thích thú và hưng phấn của bạn. Sự kết hợp này kích thích não bộ và thúc đẩy trạng thái tỉnh táo và tập trung.Lợi ích khi sử dụng cà phêChúng ta luôn biết đến cà phê là thức uống duy trì tỉnh táo. Nhưng bên cạnh đó việc uống đúng lượng cà phê theo khuyến cáo sẽ mang đến cho bạn nhiều lợi ích hơn thế.Giảm nguy cơ mắc đái tháo đường typ 2Một số nghiên cứu cho thấy việc uống cà phê giúp giảm nguy cơ phát triển đái tháo đường typ 2. Cà phê có thể bảo tồn chức năng của các tế bào beta trong tuyến tụy nơi chịu trách nhiệm sản xuất insulin. Từ đó điều chỉnh lượng đường trong máu.Tăng trao đổi chất và quản lý cân nặngCà phê có thể thúc đẩy sự trao đổi chất và đốt cháy chất béo. Caffein có thể làm tăng sự trao đổi chất lên đến 11% và đốt cháy chất béo lên đến 13%. Tiêu thụ 300 mg caffeine mỗi ngày có thể cho phép đốt cháy thêm 79 calo mỗi ngày.Cà phê đen có thể sử dụng trong giảm cânNhờ vào việc tăng đốt cháy chất béo, cà phê giúp tăng cường hiệu suất khi vận động. Vì nó có thể giúp glucose lưu trữ dài hơn trong cơ bắp từ đó cơ bắp có thể tăng thời gian vận động. Caffeine cũng có thể cải thiện các cơn co thắt cơ bắp và tăng khả năng chịu đựng mệt mỏi. Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạchTrước đây người ta cho rằng việc sử dụng cà phê sẽ gây hại lên tim mạch, kích thích các cơn suy tim. Nhưng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng hoàn toàn không phải như vậy. Bằng chứng cho thấy người uống từ 1 - 4 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh tim thấp hơn 16 - 18% (khoảng 100 - 400 mg caffeine).Nhuận tràngCà phê còn có thể hỗ trợ sức khỏe đường ruột giúp nhuận tràng. Việc uống cà phê sẽ kích thích tăng co bóp và tăng nhu động. Nhờ giải phóng gastrin, một loại hormone mà dạ dày sản xuất giúp tăng tốc độ hoạt động trong ruột kết. Từ đó đẩy những thứ trong ruột xuống trực tràng.Liều lượng cà phê Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) lượng tối đa caffein nên sử dụng là 400 mg mỗi ngày. Hàm lượng này tương đương 2 - 4 ly cà phê pha sẵn và nó an toàn cho người trưởng thành. Tuy nhiên cần cẩn trọng ở trẻ em và phụ nữ có thai. Ngoài ra việc sử dụng quá lượng caffein cũng dẫn đến các hệ lụy cho sức khỏe.Tác hại khi lạm dụng cà phêVì mong muốn duy trì tỉnh táo mà sử dụng quá nhiều cà phê mỗi ngày, tình trạng sức khỏe của bạn sẽ bị ảnh hưởng. Thậm chí dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.Lo lắng, hồi hộpRối loạn lo âu do caffein được biết đến do việc sử dụng quá liều caffein cho phép. Những tác dụng kích thích não bộ tăng quá cao dẫn đến cơ thể luôn trong trạng thái lo lắng, hồi hộp. Nếu bạn thường xuyên bồn chồn sau khi sử dụng cà phê, nên cân nhắc cắt giảm lượng cà phê. Mất ngủViệc sử dụng quá nhiều caffein có thể dẫn tới mất ngủ do thần kinh bị kích thích. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng lượng caffeine cao hơn dường như làm tăng thời gian cần thiết để đi vào giấc ngủ. Nó cũng có thể làm giảm tổng thời gian ngủ, đặc biệt là ở người cao tuổi. Nên hạn chế sử dụng cà phê vào cuối ngày hoặc gần giấc ngủ của bạn.Quá lạm dụng sự tỉnh táo sẽ làm bạn mất ngủVấn đề về tiêu hóaTừ việc tạo gastrin và kích thích giúp nhuận tràng dẫn đến tiêu chảy, phân lỏng nếu quá lượng cà phê cho phép. Mặt khác, một số nghiên cứu cho thấy đồ uống chứa caffein có thể làm trầm trọng thêm bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD). Nếu bạn mắc các bệnh lý về dạ dày, có thể cân nhắc cắt giảm hoặc thay thế sang sử dụng trà.Tiêu cơ vânTiêu cơ vân là khi các sợi cơ bị tổn thương xâm nhập vào máu, dẫn đến suy thận và các vấn đề khác. Các nguyên nhân phổ biến của tiêu cơ vân bao gồm chấn thương, nhiễm trùng, lạm dụng thuốc, căng cơ và vết cắn từ rắn độc hoặc côn trùng. Ngoài ra, đã có một số báo cáo về tiêu cơ vân liên quan đến lượng caffeine quá mức.Tăng huyết ápDo kích thích hệ thần kinh nên caffein có thể gây tăng huyết áp tạm thời. Nhìn chung không ảnh hưởng quá lớn đối với người thường xuyên uống cà phê. Tuy nhiên cần cẩn trọng với người không quen sử dụng. Lượng caffeine cao làm tăng huyết áp khi tập thể dục ở cả những người khỏe mạnh và người chỉ bị tăng huyết áp nhẹ.Đi vệ sinh quá mứcĐi tiểu nhiều là một tác dụng phụ phổ biến của quá nhiều caffein do tác dụng kích thích của hợp chất trên bàng quang. Bạn cần đi tiểu thường xuyên khi bạn uống nhiều cà phê hoặc trà hơn bình thường. Việc này gây bất tiện cho công việc và cuộc sống của bạn. Nghiêm trọng hơn đối với người già hoặc người có bàng quang hoạt động quá mức. Có thể thấy cà phê mang lại rất nhiều lợi ích đặc biệt là về năng suất làm việc. Nhưng vì là chất kích thích nên nếu sử dụng quá nhiều vẫn sẽ để lại những hậu quả cho sức khỏe. Đừng quên liều lượng caffein tối đa cho 1 ngày là 400mg. Bạn cần lắng nghe cơ thể của mình và điều chỉnh sao cho phù hợp. Tài liệu tham khảo:What Is Caffeine, and Is It Good or Bad for Health? (healthline.com)9 Health Benefits of Coffee, Based on Science (healthline.com)The Effects of Caffeine on Your Body (healthline.com)9 Side Effects of Too Much Caffeine (healthline.com)Caffeine: How much is too much? - Mayo Clinic